Kaç çeşit motor var? Hangisi daha iyidir?

Ne motoru olursa olsun, motorlar genelde iki çeşittir.
1-) İki zamanlı motorlar.
2-) Dört zamanlı motorlar.

Hem 2 zamanlı, hem de 4 zamanlı motorların benzinli ve dizel türleri vardır.

Çok nadir bazı eski model otomobiller haricinde, otomobillerin hemen hemen tamamının motoru 4 zamanlıdır. Kamyon, otobüs gibi ağır araçların hepsi 4 zamanlıdır. Motosikletlerde hem 2 zamanlı hem de 4 zamanlı motorlar yaygındır. Dıştan takma deniz motorlarında da her ikisi de yaygındır. Bazı nadir içten takma deniz motorları da 2 zamanlıdır ve bunlar 10 HP'den daha güçlü olmayan motorlardır. Bunların haricinde, içten takma deniz motorlarının tamamına yakını 4 zamanlıdır.

İki zamanlı motor ile dört zamanlı motor arasındaki farklar nelerdir? :
-- En temel fark, iki zamanlı motorun her devirde bir patlama yapmasıdır. Dört zamanlı motorlar her iki devirde bir patlama yaparlar. Başka bir deyişle, iki zamanlı motorlarda, pistonun her üst noktaya gelişinde patlama yapılır. Dört zamanlı motorlarda ise piston iki farklı amaçla üst noktaya gelir. Bunlardan biri patlama yapmak amacıyla üst noktaya gelmektir. Diğeri ise patlamadan sonra silindirin içinde kalmış olan eksozu dışarıya atmaktır. -- İki zamanlı motorlarda, subop, eksantrik mili ve yağ karteri bulunmaz.

İki zamanlı motorların pistonları, üst noktaya eksozu boşaltmak amacıyla gelmiyor. O halde eksozu silindirden nasıl boşaltıyor?
Yakıt karışımı, sıkıştırılmış hava ile birlikte silindire girerken, silindirin içindeki, bir önceki patlamadan kalan eksozu dışarıya iter. Yani iki zamanlı motorlarda eksozu dışarıya çıkaran şey, yeni giren yakıttır. İki zamanlı motorların daha fazla yakıt yakmasının sebebi de budur. Çünkü yeni giren yakıtın, silindirin içindeki eksoz gazı ile temas etmesinden dolayı, çok az da olsa bir miktar yanmamış yakıt eksozla birlikte dışarıya kaçar.
İki zamanlı motorların silindirlerinin alt kısımlarında iki farklı türden "Subopsuz" pencereler bulunur. Bu pencereler iki çeşittir: Yakıt penceresi ve eksoz penceresi. Çoğunlukla birden fazla yakıt ve eksoz pencereleri bulunur. Yakıt ve eksoz pencereleri birbirlerinin karşı yönündedirler. Piston en alt noktaya geldiğinde, bu pencerelerin tümü açıkta kalır. Böylelikle, içeriye giren basınçlı yakıt karışımı, içerideki eksoz gazını eksoz penceresinden dışarıya iter.

İki zamanlı motorların avantajları nelerdir? :
-- Sağladığı beygir gücüne nazaran daha küçük ve hafiftir.
-- Çoğunlukla, 4 zamanlı motorlardan daha seridir. Yani daha çabuk devir alır, maksimum gücüne daha kısa sürede ulaşır.
-- İki zamanlı motorlarda subop ve eksantrik mili yoktur. Dolayısıyla, bunlardan dolayı arıza yapmaz.

İki zamanlı motorların dezavantajları nelerdir? :
-- 4 zamanlı motorlara nazaran daha fazla yakıt tüketirler.
-- Yağ masrafı daha fazladır. Çünkü bu motorlar benzinle birlikte karıştırılan yağ ile yağlandıkları için benzinle birlikte yağı da yakarlar.
-- Bu sebeplerden dolayı, doğaya daha fazla zarar verirler.
-- Aşınma biraz daha yüksektir.

Dört zamanlı motorların avantajları nelerdir? :
-- Yağ ve yakıt tasarrufu.
-- Düşük aşınma.

Dört zamanlı motorların dezavantajları nelerdir? :
-- Sağladıkları güce nazaran 2 zamanlı motorlara göre daha büyük ve ağırdırlar.
-- Maksimum güce erişme zamanı çoğunlukla daha geçtir. Yani daha hantaldırlar. Ancak elbette ki bazı 4 zamanlı motorlar, 2 zamanlı motorlardan bile daha seri olabilir.

İki zamanlı motorlar neden daha hafiftir? :
Bunun birden fazla sebebi var:
1-) İki zamanlı motorlarda subop ve eksantrik mili bulunmaz. Bundan dolayı bir hafiflik sağlandığı gibi, aynı zamanda da motorun gövdesi daha küçük olabileceği için de bir hafiflik sağlanır.
2-) İki zamanlı motorlarda, her devirde bir patlama meydana gelir. Bundan dolayı daha küçük bir piston, hedeflenen güce ulaşmak için yeterli olur. Bu aynı zamanda da motorun gövdesinin de daha küçük ve hahif olmasını sağlar.

Sonuç: İçten takma deniz motoru olarak 2 zamanlı zaten isteseniz de bulmanız zordur. Dıştan takma motorlarda ise tavsiye edilen tür amaca göre değişebilir. Örneğin istediğiniz motor 10 HP veya daha küçükse ve bu motor sık sık elle taşınacaksa, 2 zamanlı olması tercih edilir. Yakıt ve yağ tasarrufundan dolayı, 10 HP ve daha büyük motorlarda 4 zamanlı tavsiye edilir. Ancak, 4 zamanlı motorlar malesef biraz daha pahalıdır.

Bu sayfada cevabını bulamadığınız sorularınız varsa, lütfen yorum yazarak sorun.
Saygılar, sevgiler.
Can Demir