Fiberglass nedir?

Fiberglass, "Cam Elyafı" ve polyester karışımından elde edilen üründür. Çoğunlukla levhalar halinde üretilir. Sert, dayanıklı ve esnek bir malzemedir. Mükemmel derecede olmasa bile, ısı ve ses yalıtımı amaçlı da kullanılabilir.

Polyester, bal kıvamında bir sıvıdır. Bundan dolayı, fiberglass her şekilde malzeme üretimi için mükemmeldir.

Yoğun olarak su deposu, yakıt deposu, tekne ve motoryat imalatında kullanılır. Suya ve darbelere dayanıklıdır. Isıya kısmen dayanıklıdır. Uzun ömürlüdür. Üretiminde bir kalıp kullanılır ve şu şekilde üretilir:

1-) Kalıbın içine ayırıcı adı verilen cila sürülür. Bu aşamada çok dikkatli olunması gerekir. Çünkü aksi halde, kalıbın içinde cilalanmamış bir cm2 yer kalsa bile, elde edilen fiberglass malzeme o kısımda kalıba yapışır. Bu durumda malzemeyi kalıptan çıkarırken, hem malzeme hem de kalıp kırılarak zarar görür.

2-) Kullanılacak miktardaki polyesterin içine dondurucu bileşenler eklenerek karıştırılır. Çoğunlukla "Mek" ve "Kobalt" karıştırılır. Bu aşama da çok önemlidir. Çünkü dondurucular az olursa fiberglass malzeme çok geç donar veya hiç donmaz. Hatta donuncaya kadar içindeki polyester süzüleceği için çürük ve bozuk bir malzeme elde edilmiş olur. Dondurucular fazla eklenirse, fiberglas malzemeyi henüz elde edemeden, polyester donar. Ayrıca aşırı hızla donan fiberglass malzeme de çürük olur. Hatta o esnada yanabilir bile. Dondurucuların hangi miktarda ekleneceği, polyesterin cinsine göre değişiklik gösterir. Satın aldığınız polyesterin ürün açıklamasında bu miktarlar yazar. Yazmıyorsa satıcı bunu söyler.

3-) İçine cila sürülmüş olan kalıbın içine peluş rulo ile (Hazırladığımız) polyester sürülür. Aynı esnada, polyester sürülen yerlerin üzerine kumaş halindeki cam elyafı yapıştırılır. Cam elyafının yapıştırılması demir rulo ile yapılır. Cam elyafı tüm yüzeye yapıştırıldıktan sonra, demir rulonun yüzey üzerinde gezdirilmesine bir süre daha devam edilir. Bunu yapmaktaki amaç, kalıp ile malzeme arasında hava baloncukları kalmasına engel olmaktır. Bu aşama tamamlandıktan sonra, sürülen polyesterin kuruması beklenir. Çoğunlukla 2-3 saat beklemek yeterlidir ve en iyisidir.

4-) Bu aşamada, aslında elimizde bir fiberglass malzeme vardır. Ama hiç bir yerde kullanılmayacak kadar incedir. Şimdi onu kalınlaştırmaya başlayacağız. Kalıba ayırıcı cila sürme aşaması hariç, daha önce yapılanların hepsi tekrar yapılır. Yani, kalıbın içine bir kez daha polyester sürülüp cam elyafı yapıştırılır. Tekrar kurumaya bırakılır.

5-) Şimdi elimizde, iki kat cam elyafından oluşan bir fiberglass malzeme vardır. Bu aşamada elbette ki malzeme hala kalıbın içindedir. İkinci katı eklerken yaptığımızın aynısı yapılarak üçüncü kat eklenir. Böylece malzeme daha da kalınlaşır. Kullanılan cam elyafının kalınlığına bağlı olarak malzememizin kalınlığı farklı olabilir. Bazı malzemeler için 3 kat yeterli olabilir.

6-) Malzemenin kalınlığı arttıkça sağlamlığı da artar. En küçük boy tekne yapımında bile çoğunlukla en az 4 kat cam elyafı kullanılır. Hedeflediğiniz fiberglass'ın sağlam olacağına emin olana kadar bir veya birkaç kez daha aynı işlemi yapabilirsiniz. ( Elyaf yapıştırmak, havasını almak ve kurumasını beklemek.) Fakat her ne kadar sağlam malzeme hedefleseniz de, bu işlemlerin sayısını arttırmak yerine, daha kalın bir cam elyafı ve kalın cam elyafları için üretilmiş olan polyester kullanmak, iş kolaylığı açısından daha akıllıcadır.

7-) Üretmek istediğiniz malzeme yüzey olarak büyük olacaksa ( Örneğin tekne veya su deposu), uygulanan son katın esneyebilecek yerlerine çeşitli destekler yapıştırılır. Bu desteklerin iki amacı vardır. Birincisi; ürettiğiniz fiberglass malzemeyi kullanırken aşırı esnemesini engellemiş olursunuz. İkincisi; malzemeyi kalıbın içinden çıkarmak için bu desteklerden çekerek çıkarmanız gerekebilir. Aksi halde, (cila aşamasında hata yaparak kalıba yapışmasına neden olmasanız bile, yine de) malzemeyi kalıptan çıkarmak zor olabilir. Bu destekler her türlü malzemeden olabilir ama çoğunlukla tahta kullanılır. Bu tahtalar yine polyester karışımı sürülerek kalıbın içine yapıştırılır ve üzerlerine cam elyafıyla birleştirilmiş polyester yapıştırılarak bulundukları yerde sağlamlaştırılır.

8-) Son kuruma için biraz daha fazla beklenir. En az 1-2 gün beklemek iyi olur. Ardından kalıbın içindeki malzeme dışarıya çıkarılır. Böylece kalıbın iç şeklinde bir fiberglass malzeme elde etmiş oluruz.

NOT : Bu makalede fiberglass tekne yapımı değil, sıradan bir fiberglass malzeme üretimi anlatılmıştır. Fiberglass tekne yapımını daha sonra başka bir sayfada anlatacağım. Fiberglass tekne yapımında da aynı yöntemler kullanılır fakat biraz daha fazla özen ve birkaç ek işlem gerekir.

Cam elyafı nedir?

Cam elyafı, adı üstünde, camdan yapılır. Çoğunlukla bilinenin aksine, cam aslında bir sıvıdır. Çok eski evlerin pencerelerine dikkat ederseniz, onların camlarında dalgalanma görürsünüz. Bunun nedeni, camın zamanla aşağıya doğru süzülerek akmasıdır. Bundan dolayı, cam aslında bilinenden daha esnektir, yumuşaktır. Çok ince delikli süzgeçten akıtılan sıcak cam, tel olarak elde edilir. Bu telin çok ince ve kristalize edilmiş olması sayesinde elde edilen tel katlanabilecek kadar esnektir. 

Aşağıdaki fotoğrafta, tel halinde cam elyafı görüyorsunuz:

 

Bu cam telleri dokunarak bir kumaş elde edilir. Bu kumaşa "Cam elyafı" denir. Aslında bu ince tellerin kendisi cam elyafıdır ama çoğunlukla kumaş haline getirilmeden kullanılmadıklarından dolayı, "Cam elyafı" denildiğinde, kast edilen şey bu kumaştır.

Aşağıdaki fotoğrafta, kumaş halinde cam elyafı görüyorsunuz:

Cam elyafı her ne kadar çok çeşitli amaçlarla da kullanılsa da, çoğunlukla fiberglass malzeme elde etmek için kullanılır.

Çeşitli sorularınızı, yorum yazarak sorabilirsiniz.
Saygılar, sevgiler.
Can Demir.

Kaç çeşit motor var? Hangisi daha iyidir?

Ne motoru olursa olsun, motorlar genelde iki çeşittir.
1-) İki zamanlı motorlar.
2-) Dört zamanlı motorlar.

Hem 2 zamanlı, hem de 4 zamanlı motorların benzinli ve dizel türleri vardır.

Çok nadir bazı eski model otomobiller haricinde, otomobillerin hemen hemen tamamının motoru 4 zamanlıdır. Kamyon, otobüs gibi ağır araçların hepsi 4 zamanlıdır. Motosikletlerde hem 2 zamanlı hem de 4 zamanlı motorlar yaygındır. Dıştan takma deniz motorlarında da her ikisi de yaygındır. Bazı nadir içten takma deniz motorları da 2 zamanlıdır ve bunlar 10 HP'den daha güçlü olmayan motorlardır. Bunların haricinde, içten takma deniz motorlarının tamamına yakını 4 zamanlıdır.

İki zamanlı motor ile dört zamanlı motor arasındaki farklar nelerdir? :
-- En temel fark, iki zamanlı motorun her devirde bir patlama yapmasıdır. Dört zamanlı motorlar her iki devirde bir patlama yaparlar. Başka bir deyişle, iki zamanlı motorlarda, pistonun her üst noktaya gelişinde patlama yapılır. Dört zamanlı motorlarda ise piston iki farklı amaçla üst noktaya gelir. Bunlardan biri patlama yapmak amacıyla üst noktaya gelmektir. Diğeri ise patlamadan sonra silindirin içinde kalmış olan eksozu dışarıya atmaktır. -- İki zamanlı motorlarda, subop, eksantrik mili ve yağ karteri bulunmaz.

İki zamanlı motorların pistonları, üst noktaya eksozu boşaltmak amacıyla gelmiyor. O halde eksozu silindirden nasıl boşaltıyor?
Yakıt karışımı, sıkıştırılmış hava ile birlikte silindire girerken, silindirin içindeki, bir önceki patlamadan kalan eksozu dışarıya iter. Yani iki zamanlı motorlarda eksozu dışarıya çıkaran şey, yeni giren yakıttır. İki zamanlı motorların daha fazla yakıt yakmasının sebebi de budur. Çünkü yeni giren yakıtın, silindirin içindeki eksoz gazı ile temas etmesinden dolayı, çok az da olsa bir miktar yanmamış yakıt eksozla birlikte dışarıya kaçar.
İki zamanlı motorların silindirlerinin alt kısımlarında iki farklı türden "Subopsuz" pencereler bulunur. Bu pencereler iki çeşittir: Yakıt penceresi ve eksoz penceresi. Çoğunlukla birden fazla yakıt ve eksoz pencereleri bulunur. Yakıt ve eksoz pencereleri birbirlerinin karşı yönündedirler. Piston en alt noktaya geldiğinde, bu pencerelerin tümü açıkta kalır. Böylelikle, içeriye giren basınçlı yakıt karışımı, içerideki eksoz gazını eksoz penceresinden dışarıya iter.

İki zamanlı motorların avantajları nelerdir? :
-- Sağladığı beygir gücüne nazaran daha küçük ve hafiftir.
-- Çoğunlukla, 4 zamanlı motorlardan daha seridir. Yani daha çabuk devir alır, maksimum gücüne daha kısa sürede ulaşır.
-- İki zamanlı motorlarda subop ve eksantrik mili yoktur. Dolayısıyla, bunlardan dolayı arıza yapmaz.

İki zamanlı motorların dezavantajları nelerdir? :
-- 4 zamanlı motorlara nazaran daha fazla yakıt tüketirler.
-- Yağ masrafı daha fazladır. Çünkü bu motorlar benzinle birlikte karıştırılan yağ ile yağlandıkları için benzinle birlikte yağı da yakarlar.
-- Bu sebeplerden dolayı, doğaya daha fazla zarar verirler.
-- Aşınma biraz daha yüksektir.

Dört zamanlı motorların avantajları nelerdir? :
-- Yağ ve yakıt tasarrufu.
-- Düşük aşınma.

Dört zamanlı motorların dezavantajları nelerdir? :
-- Sağladıkları güce nazaran 2 zamanlı motorlara göre daha büyük ve ağırdırlar.
-- Maksimum güce erişme zamanı çoğunlukla daha geçtir. Yani daha hantaldırlar. Ancak elbette ki bazı 4 zamanlı motorlar, 2 zamanlı motorlardan bile daha seri olabilir.

İki zamanlı motorlar neden daha hafiftir? :
Bunun birden fazla sebebi var:
1-) İki zamanlı motorlarda subop ve eksantrik mili bulunmaz. Bundan dolayı bir hafiflik sağlandığı gibi, aynı zamanda da motorun gövdesi daha küçük olabileceği için de bir hafiflik sağlanır.
2-) İki zamanlı motorlarda, her devirde bir patlama meydana gelir. Bundan dolayı daha küçük bir piston, hedeflenen güce ulaşmak için yeterli olur. Bu aynı zamanda da motorun gövdesinin de daha küçük ve hahif olmasını sağlar.

Sonuç: İçten takma deniz motoru olarak 2 zamanlı zaten isteseniz de bulmanız zordur. Dıştan takma motorlarda ise tavsiye edilen tür amaca göre değişebilir. Örneğin istediğiniz motor 10 HP veya daha küçükse ve bu motor sık sık elle taşınacaksa, 2 zamanlı olması tercih edilir. Yakıt ve yağ tasarrufundan dolayı, 10 HP ve daha büyük motorlarda 4 zamanlı tavsiye edilir. Ancak, 4 zamanlı motorlar malesef biraz daha pahalıdır.

Bu sayfada cevabını bulamadığınız sorularınız varsa, lütfen yorum yazarak sorun.
Saygılar, sevgiler.
Can Demir